Bir besi grubunda tüketilen yem ile ölçülen canlı ağırlık artışını ilişkilendirmek, dönem performansını aynı işletmenin farklı grupları arasında incelemeye yardımcı olur. Karşılaştırma ancak tartımlar, hayvan sayısı, dönem ve yem ölçümleri tutarlı olduğunda anlamlıdır.
Yem dönüşüm oranı neyi ifade eder?
Yem dönüşüm oranı, seçilen dönemde tüketilen yemi aynı dönemde gerçekleşen ağırlık artışına böler. Sonuç kilogram kuru madde / kilogram canlı ağırlık artışı şeklinde raporlanır. Örneğin oran 6,7 ise grupta kazanılan her bir kilogram canlı ağırlık için yaklaşık 6,7 kg KM tüketilmiştir.
Düşük bir oran tek başına sürü yönetiminin daha başarılı olduğunu kanıtlamaz. Hayvan tipi ve başlangıç ağırlığı, yem içeriği, tartım zamanı, sağlık durumu ve yemlik artığı değerlendirmeyi etkiler. Tek bir evrensel hedef oranı bu araç sunmaz.
Yem dönüşümü nasıl hesaplanır?
Grubun başlangıç ağırlıkları toplamından son tartımdaki grup toplamını çıkararak dönem içindeki canlı ağırlık artışını bulun. Dönemde tüketilen yemi KM olarak kaydedip ağırlık artışına bölün: oran = toplam tüketilen KM (kg) ÷ toplam canlı ağırlık artışı (kg).
Gruptan ayrılan, gruba eklenen veya ölen hayvan varsa baş ve son tartım toplamları aynı hayvanları temsil etmez. Bu hareketleri kaydetmeden hesaplanan oranı aynı grupta hayvanlar kalmış gibi yorumlamayın. Örnek girdilerle yemden yararlanma hesaplama aracını açın.
Örnek: tartım ve tüketim kayıtlarını eşleştirmek
10 hayvanın toplam ağırlığı 3.000 kg’dan 4.200 kg’a çıkmış ve grup dönemde 8.000 kg KM tüketmiş olsun. Artış 1.200 kg; yem dönüşüm oranı 8.000 ÷ 1.200 = 6,67 kg KM/kg artıştır. Günlük hayvan başı artış (4.200 − 3.000) ÷ 10 ÷ 100 = 1,2 kg/gün olur.
Depodan çıkan yem miktarı değil, tüketilen yem hesaplamada kullanılmalıdır. Aynı partiye ve döneme ait yemlik artıkları belirlenip düşülmüyorsa sonuç gerçek tüketimi olduğundan fazla gösterebilir.
Dönem karşılaştırmasında hangi kayıtlar gerekir?
Tartım günü, tartım ekipmanı, grup hayvan sayısı, grup hareketleri ve yem partileri kayıtlı olmalıdır. Yem analizinden doğal yem ve KM oranını alıp tüm yemleri aynı KM temelinde karşılaştırın. Dönemleri farklı gün sayısıyla raporluyorsanız günlük hayvan başı artışı ayrıca hesaplayın.
Yem dönüşüm oranı besin ihtiyaçlarını veya ekonomik kârlılığı tek başına açıklamaz. Toplam yem gideri, hayvan alış ve satış değerini de incelemek için besi kârlılık aracını kullanın. Ani yem tüketimi veya büyüme değişimlerinde rasyonu değiştirmek yerine veteriner hekiminiz ve hayvan besleme uzmanınızla kayıtları gözden geçirin.
- Grup giriş ve çıkış tarihleri
- Dönem başı ve sonu grup ağırlıkları
- Tüketilen yem ve yemlik artığı
- Yem analizindeki KM oranı
- Sağlık olayları ve uygulama tarihleri
Kaynak ve uygulama notu
Nebraska Extension, yem analizi ile hayvan performansının kuru madde temelinde birlikte değerlendirilmesine dair teknik bilgi sunar. Araç işletme veya hayvan türü için performans hedefi önermez.
Nebraska Extension — Yem ve canlı ağırlık artışı ilişkisi
Örnekler yöntemi anlatır. İşletmenizin sonucu, kendi ölçüm ve kayıtlarınızla değerlendirilmelidir.